07
Dawne koleje w Galicji
W kategorii: (Technika) 07-12-2009
Słowa kluczowe : austro-w, galicja, historia, kolej, koleje, kolejnictwo, Opowiadania, parowozy
Pierwsze koleje w Galicji budowano gdy Polska byĹa pod zaborami. Galicja, jak wiadomo, byĹa w zaborze austriackim, ale cieszyĹa siÄ znacznÄ autonomiÄ , w szczegĂłlnoĹci od momentu powstania Monarchii Austro-WÄgierskiej. Pierwsza linia kolejowa powstawaĹa jeszcze kiedy KrakĂłw byĹ Wolnym Miastem Krakowem, ale jej otwarcie nastÄ piĹo juĹź po aneksji. Pomimo tego jednak krakowianie byli dumni ze swojej kolei. ByĹa to przecieĹź pierwsza linia kolejowa w Galicji. ĹÄ czyĹa KrakĂłw z GĂłrnym ĹlÄ skiem. NosiĹa miano Kolej Krakowsko-GĂłrnoĹlÄ ska (niem. Krakau-Oberschlesischen Eisenbahn).
Ale to byĹ dopiero poczÄ tek. Z czasem KrakĂłw uzyskaĹ poĹÄ czenie z Wiedniem, albo jak mawiali krakowianie: Ĺwiat uzyskaĹ poĹÄ czenie z Krakowem. ByĹa to linia kolejowa noszÄ ca nazwÄ Kolej PĂłĹnocna Cesarza Ferdynanda (niem. Kaiser Ferdinands Nordbahn). Wybudowano takĹźe liniÄ ĹÄ czÄ cÄ KrakĂłw ze stolicÄ KrĂłlestwa Galicji i Lodomerii (albo jak mawiali zĹoĹliwi KrĂłlestwa Golicji i GĹodomerii), czyli ze Lwowem. ByĹa to Galicyjska Kolej Karola Ludwika. SkÄ d takie nazwy? Otóş istniaĹ w tamtych czasach zwyczaj, zresztÄ nie tylko w Monarchii Austro-WÄgierskiej, ale takĹźe w innych krajach Europy, Ĺźe wszystkim gĹĂłwnym liniom kolejowym nadawano imiÄ jednego z czĹonkĂłw rodziny panujÄ cej. Koleje w Galicji pod tym wzglÄdem takĹźe nie byĹy wyjÄ tkiem.
Rzecz jasna, powstawaniu pierwszych linii kolejowych w Galicji towarzyszyĹo wiele emocji i kontrowersji. Jak podaje Leszek Mazan swoje zdanie w kwestii kolei miaĹy takĹźe oczywiĹcie krakowskie przekupki:
- Wszystkie te nowinki to wstyd i obraza boska – miaĹy mawiaÄ ĹźegnajÄ
c siÄ przy tym naboĹźnie.
- Ja tam do czegoĹ takiego nie wsiÄ
dÄ i cĂłrkom nie pozwolÄ – perorowaĹy niektĂłre dostojne hrabiny i zacne mieszczki.
- MĂłwiÄ
, Ĺźe ten szataĹski wehikuĹ rozwija i do 60 kilometrĂłw na godzinÄ! Jezusie NazareĹski! SzeĹÄdziesiÄ
t kilometrĂłw! I to nawet wtedy, gdy podróşujÄ
nim damy!
Mimo to koleje w Galicji rozwijaĹy siÄ w zawrotnym tempie i przyczyniaĹy siÄ do rozwoju gospodarczego prowincji. Linie te przetrwaĹy do naszych czasĂłw i mimo, Ĺźe nie noszÄ juĹź tak wspaniaĹych nazw to przecieĹź dalej przebiegajÄ przez malownicze krajobrazy Galicji. Bo KrakĂłw jest nadal Krakowem a Galicja GalicjÄ . I tak bÄdzie juĹź po czasu kres.
Bardzo ciekawie prezentowaĹ siÄ teĹź Ăłwczesny tabor kolei w Galicji. Lokomotywy, choÄ nie dorĂłwnywaĹy dzisiejszym lokomotywom pod wzglÄdem technicznym, to jednak przewyĹźszaĹy je elegancjÄ . W ogĂłle tamte koleje miaĹy nieodparty urok i czar, jakiego dziĹ próşno szukaÄ na kolejach zdominowanych przez elektrowozy. A ta architektura! Tutaj warto zwrĂłciÄ uwagÄ czytelnika, Ĺźe sĹowo dworzec wywodzi siÄ od sĹowa dwĂłr. Dworce kolejowe byĹy po prostu budowane na wzĂłr i podobieĹstwo dworĂłw. ByĹy to okazaĹe budynki w otoczeniu piÄknej zieleni, z eleganckimi podjazdami i wyĹmienitymi restauracjami. Nawet maĹe dworce na stacjach lokalnych byĹy Ĺlicznymi budynkami. Koleje w Galicji byĹy po prostu piÄkne!
WiÄcej informacji znajdziecie PaĹstwo na mojej stronie internetowej poĹwiÄconej tamtym kolejom. Strona znajduje siÄ tu: koleje w Galicji. Na jej Ĺamach prezentujÄ historiÄ kolei galicyjskich, sylwetki ludzi zasĹuĹźonych dla powstania i rozwoju kolei galicyjskich, zdjÄcia, skany dokumentĂłw, opisy lokomotyw a takĹźe kÄ
cik poĹwiÄcony rekonstrukcjom historycznym. W przyszĹoĹci bÄdzie takĹźe dziaĹ przeznaczony dla modelarzy kolejowych. Zapraszam na sentymentalnÄ
podróş w czasie po szlakach kolejowych dawnych kolei Monarchii Austro-WÄgierskiej!